Jane Austen (1775–1817) là nữ tiểu thuyết gia kinh điển của văn học Anh, nổi tiếng với giọng văn châm biếm tinh tế và khả năng khắc họa xã hội Anh đầu thế kỷ 19 qua những câu chuyện tình yêu, hôn nhân và định kiến giai cấp. Các tác phẩm tiêu biểu gồm Sự Kiêu Ngạo và Định Kiến, Lý Trí và Tình Cảm, Emma…
Jane Austen là ai?
Jane Austen (16/12/1775 – 18/7/1817) là nữ tiểu thuyết gia người Anh, nổi tiếng vì lối viết sắc sảo, hài hước và khả năng “bóc tách” tinh tế đời sống xã hội Anh đầu thế kỷ 19—đặc biệt là những chuẩn mực lễ nghi, hôn nhân và địa vị trong tầng lớp trung lưu, thượng lưu.
Điều khiến Austen khác biệt là bà không kể những câu chuyện “đao to búa lớn”, mà tập trung vào những con người bình thường trong đời sống thường nhật, rồi từ đó dựng nên bức tranh xã hội đầy châm biếm mà vẫn ấm áp, giàu cảm xúc.
Vì sao Jane Austen được xem là nhà văn kinh điển?
Jane Austen được coi là một trong những tên tuổi đặt nền cho kiểu “tiểu thuyết phong tục – xã hội” (novel of manners): nhân vật nói năng, cư xử, yêu ghét, đánh giá nhau qua những bữa tiệc, lời thăm hỏi, chuyện cưới xin—tưởng nhỏ nhưng lại phản chiếu cả một hệ giá trị thời đại.
Tác phẩm của bà thường xoay quanh:
tình yêu và hôn nhân (nhưng không “mơ mộng hóa”),
định kiến giai cấp, danh dự và tiền bạc,
hành trình trưởng thành nội tâm của nhân vật nữ,
giọng văn mỉa mai duyên dáng và đối thoại cực “đắt”.
Các tiểu thuyết nổi bật của Jane Austen
Trong thời gian còn sống, Austen xuất bản 4 tiểu thuyết (đa phần ẩn danh), và 2 tiểu thuyết còn lại được xuất bản sau khi bà qua đời:
Sense and Sensibility (1811)
Pride and Prejudice (1813)
Mansfield Park (1814)
Emma (1815)
Persuasion và Northanger Abbey (xuất bản hậu kỳ, 1817/1818 tùy ấn bản)
Viết ẩn danh “By a Lady” và dấu ấn vượt thời gian
Một chi tiết thú vị: các tiểu thuyết của Jane Austen khi xuất bản ban đầu thường không ghi tên tác giả, có khi chỉ để “By a Lady”. Điều này phản ánh bối cảnh xã hội thời đó—khi phụ nữ viết văn vẫn dễ bị soi xét, định kiến.
Dù vậy, sau hơn hai thế kỷ, Jane Austen vẫn là “tượng đài” của văn học Anh, bởi tác phẩm của bà vừa lãng mạn, vừa thông minh, càng đọc càng thấy đời và thấy mình.